درباره حکمت در فلسفه و اندیشه اسلامی اگرچه مطالبی گفته و نوشته شده است اما همچنان نیازمند تدوین مقالاتی است که بتواند بر اساس رویکردهای جدید مانند فلسفه سیاسی، این دانش واژه را تبیین نماید. در این مقاله بیشتر بر آن هستیم که به تبیین حکمت عملی و سیاسی در آثار ملاصدرا و حکمای حکمت متعالیه بپردازیم اما طبیعی است که تبیین آن بدون اشاره به خود مفهوم حکمت ممکن نیست. از این رو برای ارائه نگاهی جامع به مفهوم حکمت نیز باید اشاراتی داشته باشیم و سپس به بیان مراد خود از حکمت سیاسی در نگاه ملاصدرا بپردازیم. حکمت اگرچه در ادبیات فلسفه اسلامی بسیار به کار رفته است اما درباره آن واکاوی مفهومی مناسبی صورت نگرفته است. این در حالی است که در آثار منتشره در غرب این مفهوم از زوایا و منظرهای مختلفی مانند دین، فلسفه، تاریخ فلسفه، اخلاق و روان شناسی مورد بحث و گفتگو و بررسی قرار گرفته است. بنابراین لازم است در ادبیات و اندیشه اسلامی و به ویژه فلسفه اسلامی نیز به این بحث به نحو مبسوط پرداخته شود. ایدۀ اصلی در بحث این است که در نگاه ملاصدرا، حکمت باید به بتواند در تنظیم نظام معاش و نجات معاد نقش ایفا نماید و اساساً نقش اصلی حکمت در این دو خلاصه می شود. مباحث این مقاله در راستای تبیین چنین ایده ای نگارش شده است و برخی برداشت ها در تبیین بحث تازگی دارد.

فلسفه های مضاف با دو نوع رشته فلسفه علوم و فلسفه حقایق ظاهر گشته اند. فلسفه علوم، دانش فرانگرانه توصیفی - تحلیلی رشته علمی و فلسفه حقایق، دانش درونگرانه توصیفی - عقلانی پدیده های حقیقی و اعتباری است.فلسفه فلسفه اسلامی، دانش فرانگرانه فلسفه اسلامی و رویکردهای مشایی، اشراقی و صدرایی و رهیافت های شخصیت های برجسته حکمت اسلامی است.این مقاله، علاوه بر تبیین مفاهیم کلیدی تعریف پیش گفته و روش شناسی تحقیق، به انواع فلسفه رشته های علمی و مسایل آن ها و تفاوت رووس ثمانیه با فلسفه های علوم پرداخته است. و در پایان چهارده مساله مهم فلسفه فلسفه اسلامی بیان گردیده است.

در آثار ژان اشنوز، و به ویژه در رمان من می روم، طنز را نمی توان صرفاً آرایه ای روایی دانست؛ بلکه شکلی انتقادی و هستی شناختی است که در مرکز زیبایی شناسی پست مدرن جای می گیرد. این مقاله در پی آن است که نشان دهد چگونه کمدی ساختارهای سنتی روایت را درهم می شکند و هم زمان بحران سوژه ی مدرن را برملا می سازد. با بهره گیری از خوانشی ژرف از متن و در پیوند با رویکردهای فلسفی و زیباشناختی، نشان می دهیم که طنز اشنوزی، هم معنای روایت را متزلزل می سازد و هم انسجام ذهنی را تضعیف می کند. خنده، به نوبه ی خود، میان فاصله گذاری انتقادی، شکاف با واقعیت، و خلأ وجودی در نوسان است. این تنش، زیبایی شناسی ای از جنس تردید پدید می آورد، جایی که کمدی به مثابه ی فضایی برای بقا و آگاهی در برابر امر پوچ عمل می کند. از این منظر، کمدی نزد اشنوز بخشی از بحرانی سازی دائمی نشانه های هستی شناختی و روایی است. کمدی به ابزاری برای کاوش در مرزهای زبان و بازنمایی تبدیل می شود. از این رو، طنز نزد اشنوز به مثابه راهبردی پست مدرن برای زیستن در دل شکنندگی سوژه پدیدار می شود، بی آنکه ادعای بازسازی حقیقتی از دست رفته داشته باشد.

0

فلسفه فلسفه اسلامی و مزایای آنفلسفه فلسفه اسلامی عنوان اثری است از جناب حجت الاسلام والمسلمین دکتر عبدالحسین خسروپناه از استادان حوزه علمیه قم. این اثر کاوش و پژوهشی است در ماهیت فلسفه اسلامی، آسیب شناسی آن همراه با طرحی نو و رویکردی جدید به فلسفه اسلامی. اهمیت موضوع ایجاب می کند که پژوهش مزبور مورد توجه اندیشوران و موضوع بحث و گفت و گو قرار گیرد.

فلسفه اسلامی هر چه از هستی شناسی دورگشته و به معرفت شناسی روی می آورد به تدریج از افلاطون و فلوطین دوری گزیده و به واقع گرایی و عقل گرایی ارسطویی گرایش یافته است. فلسفه علم ارسطوئی و، به تبع آن، فلسفه علم اسلامی سه اصل را پذیرفته اند: (1) وجود علم مابعدالطبیعه، (2) وجود ذوات و خواص ذاتی، (3) ضرورت تحلیل های واقع گرایانه از ذوات و خواص ذاتی، و بطورکلی از اشیاء و امور. اما فلسفه علم های مابعدنیوتن به تدریج (1) علم مابعدالطبیعه را انکار کرده اند، (2) وجود ذوات و خواص ذاتی را انکارکرده اند، (3) تحلیل های واقع گرایانه را رها کرده و به تحلیل های منطقی و زبانی بسنده کرده اند. ذات گرایی جدید با بیشتر اصول اساسی ذات گرایی ارسطویی در توافق است، اما بر ضعف هایی مشتمل است که می توان با بازسازی آن ها به سوی فلسفه علم ای که می توان فلسفه علم اسلامی نامید گام نهاد: در هستی شناسی با پیش کشیدن خدای خالق و حکمت و غایتمندی، در معرفت شناسی با پیش کشیدن هماهنگی انسان با جهان و توانایی او بر شناسایی کاملاً درست اشیاء و امور، و در روش شناسی با پیش کشیدن امکان تبیین درست از اشیاء و امور.تفاوت این دیدگاه ها، در تفاوت مابعدالطبیعه آن ها است. و من مابعدالطبیعه ارتقاء یافته فلسفه اسلامی را واقع بینانه تر و معقول تر از مابعدالطبیعه مابعدنیوتنی، که می توان آن را مابعدالطبیعه هیومی نامید، و معرفت شناسی و روش شناسی فلسفه علم معاصر اسلامی را واقع بینانه تر و معقول تر از معرفت شناسی و روش شناسی فلسفه ها و فلسفه علم های معاصر، و حتی واقع بینانه تر و معقول تر از معرفت شناسی و روش شناسی ذات گرایی جدید می بینم.

فلسفه سیاست یکی از گونه های فلسفه مضاف است که برخلاف برخی از گونه های دیگر، قدمتی طولانی دارد. هر چند اصطلاح فلسفه سیاسی نیز رواج دارد، به نظر می رسد تعبیر فلسفه سیاست به معنای تاملات فلسفی در فعل سیاسی دقیق تر باشد. در مورد تقید فلسفه سیاست به قید اسلامی اختلاف نظرهایی وجود دارد. معنای رایج فلسفه سیاست اسلامی به معنای فلسفه سیاست مسلمانان است؛ هر چند فلسفه سیاست به معنای تاثیرپذیری فلسفه سیاست از مبادی و پیش فرض های برگرفته از آموزه های اسلامی و نیز به معنای وجود استدلال های عقلانی - استدلالی در متون دینی نیز به گونه ای قابل قبول هستند. این مقاله کوششی برای تبیین مفهوم، مکاتب، روش شناسی و مسایل فلسفه سیاست اسلامی است.